Duurzaam beleggen

Duurzaam beleggen

Duurzaamheid is een van de pijlers van ons beleggingsbeleid. Het gaat over houdbaarheid (‘sustainability’) en heeft zowel betrekking op klimaat en natuur, als op sociale kwesties en bestuur van ondernemingen. Voor duurzaamheid en duurzaam beleggen worden ook de termen ‘ESG’ (Environment, Social and Governance) en ‘(maatschappelijk) verantwoord beleggen’ gebruikt. Duurzaam beleggen is gericht op langetermijn waardecreatie: een houdbare wereld met ondernemingen en overheden die niet alleen oog hebben voor het nu, maar ook voor de gevolgen van hun handelen voor de lange termijn.

Onze deelnemers hebben duurzaamheid aangewezen als belangrijk thema (zie verderop). Hiermee steunen zij ons beleggingsbeleid waarin wij dit thema als pijler hebben aangemerkt. Waarom wij duurzaam beleggen zo belangrijk vinden en hoe wij dat doen, leest u in ons duurzaamheidsplan.

Hieronder vindt u meer informatie over hoe wij omgaan met duurzaamheid (onder andere diverse rapportages en verdiepingsdocumenten). Periodiek publiceren wij een verslag over onze duurzaamheidsactiviteiten (inclusief resultaten).

Doelen

Wij hebben acht fundamentele doelen die aan de basis liggen van ons handelen op het gebied van duurzaamheid. Zij zijn onderdeel van onze beleggingsbeslissingen en zijn gericht op verbeteringen in de wereld, verbeteringen in financiële resultaten en betere beheersing van risico’s.

Wij hebben vijf algemene doelen (1 t/m 5) en drie specifiek voor het Unilever Pensioenfonds (6 t/m 8):

  1. Respecteren van mensenrechten
  2. Respecteren van arbeidsrechten
  3. Tegengaan van omkoping en corruptie
  4. Voorkomen van betrokkenheid bij controversiële wapens
  5. Respecteren van normen van goed ondernemingsbestuur
  6. Beschermen van klimaat en milieu
  7. Zorgen voor duurzame voedselvoorziening
  8. Verbeteren van gezondheid en hygiëne

De eerste vijf doelen gelden voor alle pensioenfondsen die doen aan duurzaam beleggen. Onze drie specifieke doelen vullen de algemene doelen aan. In ons duurzaamheidsplan vindt u een toelichting op onze acht doelen. Wij verwachten dat ondernemingen waarin wij beleggen onze doelen in de praktijk brengen. De uitgebreide gedragslijn hiervoor hebben wij opgenomen in een verdiepingsdocument (Engelstalig).

Wij gebruiken een kader waarmee wij de doelen en de instrumenten om die doelen te bereiken (zoals invloed uitoefenen) voortdurend aan elkaar koppelen. Door toepassing van dit kader worden risico’s beperkt en de kans op rendement vergroot. Bovendien voorkomt het reputatieschade voor het pensioenfonds.

Codes, verdragen en standaarden     
Voor ons handelen kijken wij naar nationale en internationale codes, verdragen en standaarden die betrekking hebben op duurzaamheid. Vanwege de grote hoeveelheid zijn wij gedwongen keuzes te maken. De codes, verdragen en standaarden die wij volgen, benoemen wij ook in ons duurzaamheidsplan. Hieronder lichten wij er een aantal toe.
 
 
Nederlandse Klimaatcommitment
Het Unilever pensioenfonds is een van de ruim vijftig financiële instellingen die in 2019 hun handtekening hebben gezet onder het Nederlandse Klimaatcommitment dat is geïnitieerd door het kabinet. Het hoofddoel van het commitment is dat de ondertekenaars een bijdrage leveren aan het behalen van de doelstellingen van zowel het Akkoord van Parijs als van het Nederlandse Klimaatakkoord. Het Nederlandse Klimaatakkoord heeft als doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen[1] op een kosteneffectieve wijze te verminderen. In dit actieplan is beschreven hoe het Unilever Pensioenfonds invulling geeft aan de afspraken uit het Klimaatcommitment.
 
[1] Broeikasgassen zijn een breed begrip en omvatten zeven gassen, zoals CO2 en methaan. Conform het GHG-protocol worden broeikasgassen collectief gemeten via de zogenaamde CO2-equivalent (ook wel CO2e).
 
Hier ziet u de CO2-cijfers over 2019, 2020 en 2021 van het Unilever Pensioenfonds. Dit betreft de aandelen en bedrijfsobligaties en daarmee een aanzienlijk deel van de totale beleggingsportefeuille.

 
Convenant International Maatschappelijk Verantwoord Beleggen (IMVB)

Dit convenant uit 2018 is een samenwerking tussen pensioenfondsen, overheid, vakbonden en maatschappelijke organisaties zoals Amnesty en Oxfam Novib. Het convenant is afgelopen op 31-12-2022. De pensioensector is positief over de kennis, initiatieven, (stakeholders)dialoog en samenwerking die onder het convenant zijn ontstaan en wil dit graag voortzetten. Daarvoor wordt het “Platform verduurzaming pensioenfondsen” opgericht. Doel daarvan is dat pensioenfondsen de OESO-richtlijnen (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) inclusief de UNGP's (United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights) als een continu proces verder implementeren. Ook zullen zij proactief handelen bij ernstige misstanden, zowel individueel als gezamenlijk in projectgroepen.
Het voornemen van de Pensioenfederatie is om in eerste kwartaal 2023 meer duidelijkheid te geven over het Platform. Het Unilever Pensioenfonds zal dan bekijken of aansluiten zinvol is.

Onderdeel van het convenant is due diligence ('gepaste zorgvuldigheid'). In dit verdiepingsdocument leest u hoe wij de due diligence-cyclus invullen en verankerd hebben in ons beleid en onze uitvoering. Wij zullen dit ook na afloop van het convenant blijven hanteren en waar mogelijk verder ontwikkelen.


Nederlandse Stewardship Code
In deze code is beschreven hoe institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, invulling kunnen geven aan hun rechten en plichten als aandeelhouder. Stewardship is te vergelijken met het begrip ‘rentmeesterschap’. Het pensioenfonds dient op te treden als een verantwoord en betrokken aandeelhouder door zich (onder meer) te informeren over wat er speelt bij ondernemingen, te spreken met de leiding van die ondernemingen en ondernemingen bij te sturen waar dat kan en moet. Stemmen op aandeelhoudersvergaderingen en rapporteren daarover hoort ook bij de stewardshipactiviteiten van het pensioenfonds. De focus binnen de Code is de lange termijn en toename van de waarde van een onderneming. Ons beleid op dit vlak is vastgelegd in een verdiepingsdocument over de stewardship code.


Samenwerking
Deze codes, verdragen en standaarden geven ons een basis van waaruit wij samenwerken met andere partijen, zoals andere pensioenfondsen, maatschappelijke organisaties en organisaties binnen de beleggingsindustrie. Als belegger is het Unilever Pensioenfonds klein, maar door samenwerking worden onze stem en standpunten breder uitgedragen. Daarom is het ontwikkelen van nog meer samenwerking één van onze doelen op het gebied van duurzaamheid.


Opt-out: EU Informatieverschaffingsrichtlijn (SFDR)
SFDR (Sustainable Finance Disclosure Regulation) is een Europse richtlijn voor de gehele financiële sector met betrekking tot informatieverstrekking over duurzaamheid. Het Unilever Pensioenfonds houdt geen rekening met artikel 4 van deze richtlijn en de bijbehorende secundaire wetgeving. Dit betekent dat wij hebben aagegeven geen rekening te houden met 'de belangrijkste ongunstige effecten op mens en milieu' van onze beleggingsbeslissingen. Dit besluit is begin 2021 genomen, toen nog niet duidelijk was wat de secundaire wetgeving precies inhield. In 2022 werd duidelijk dat moet worden voldaan aan ten minste 18 verschillende gedetaillerde duurzaamheidsindicatoren. Onze reden voor de zogenoemde 'opt-out' van artikel 4 is dat de benodigde duurzaamheidsdata vanuit het bedrijfsleven nog niet volledig genoeg zijn om als pensioenfonds duidelijk te kunnen rapporteren.
In 2023 willen wij ons besluit heroverwegen en daarbij de keuze voor opt-out tegen het licht houden, ondanks dat de SFDR-regelgeving nog moet uitkristalliseren.

Kwalificatie pensioenregelingen in het kader van SFDR
Op basis van SFDR en het beleid van het Unilever Pensioenfonds ten aanzien van duurzaam beleggen classificeren wij onze pensioenregelingen als producten die ecologische of sociale kenmerken promoten (artikel 8 SFDR). 
Hier vindt u een overzicht van de duurzaamheidkenmerken van onze beleggingen.

Taxonomieverordening
In de Europese Taxonomieverordening staat aangegeven of een economische activiteit duurzaam is of niet. Op basis van deze verordening dienen pensioenfondsen sinds 1 januari 2022 aan te geven of zij ecologisch gezien duurzaam beleggen. Deze Taxonomieverordening is verweven met bovengenoemde SFDR. Het Unilever Pensioenfonds streeft op dit moment geen milieudoelstelling zoals gedefinieerd in de EU-Taxonomie na. De beleggingen houden op dit moment geen rekening met de EU-criteria voor ecologisch duurzame economische activiteiten zoals opgenomen in de Taxonomieverordening. Het is echter niet uitgesloten dat het Unilever Pensioenfonds ecologisch duurzame beleggingen in haar portefeuille heeft. Zoals hierboven beschreven promoot het Unilever Pensioenfonds namelijk wel ecologische  en sociale kenmerken conform de SFDR.

 
Betrokkenheid deelnemers en Unilever
Voor onze doelen op het gebied van duurzaamheid kijken wij onder meer naar onze deelnemers, gepensioneerden en naar Unilever.

Wij onderzoeken periodiek wat onze deelnemers en gepensioneerden belangrijk vinden op het gebied van duurzaamheid. Zo voerden wij in 2020 een deelnemersonderzoek uit en dit zullen wij in de toekomst regelmatig doen. Uit het onderzoek bleek dat onze deelnemers en gepensioneerden onze duurzaamheidsdoelen delen. Mede door het onderzoek blijven wij nadenken hoe wij laagdrempelig kunnen communiceren over wat wij doen op duurzaamheidsgebied.

Duurzaamheid is een belangrijk thema voor Unilever en onderdeel van het Unilever Compass. Het Unilever Pensioenfonds let op initiatieven die Unilever ontplooit. Ook monitoren wij wereldwijde ontwikkelingen via de media en door structurele samenwerkingen met andere pensioenfondsen.
 
Instrumenten duurzaamheidsbeleid
Duurzaam beleggen houdt in dat wij bij onze beleggingsbeslissingen niet alleen de financiële informatie van een onderneming laten meewegen: we beoordelen ook de duurzaamheid van een onderneming aan de hand van de eerdergenoemde acht doelen. We doen dit enerzijds om financiële redenen, namelijk om risico's te verkleinen en de kans op rendement te vergroten. Maar ook om niet-financiële redenen, zoals het voorkomen van reputatieschade én om een verschil te maken in de wereld.

Voor uitvoering van ons duurzaamheidsbeleid maken wij gebruik van de volgende instrumenten: integreren, invloed uitoefenen, insluiten en impact hebben. In ons duurzaamheidsplan is op hoofdlijnen toegelicht wat deze instrumenten inhouden. Wij gebruiken deze instrumenten ook bij het selecteren en monitoren van externe vermogensbeheerders. In enkele verdiepingsdocumenten hebben wij beschreven hoe wij elk instrument inzetten: integreren, invloed uitoefenen en insluiten. Impact hebben lichten wij hieronder toe.
 
Impact hebben
Met impact-beleggen proberen wij doelgericht bepaalde veranderingen in de wereld tot stand te brengen. Dit doen wij sinds 2015 en wij richten ons daarbij op drie specifieke ‘thematische doelen’ die onze deelnemers belangrijk vinden. Concreet zijn dat investeringen in ondernemingen die werken aan oplossingen op de gebieden (1) klimaat en milieu, (2) duurzame voedselvoorziening en (3) gezondheid en hygiëne.

Wij maken hiervoor sinds 2018, naast andere mogelijkheden, gebruik van twee beleggingsfondsen die in samenspraak met onze fiduciaire beheerder Univest Company zijn opgezet. Deze beleggingsfondsen zijn gericht op effecten op de langere termijn.

Uitvoering en ‘real world impact’
De huidige impact-beleggingsfondsen investeren in meer dan 100 ondernemingen die zich richten op diverse oplossingen, zoals duurzaam vervoer, schoner drinkwater en ondersteuning voor kinderen met ontwikkelingsbeperkingen op, onder andere, sociaal-emotioneel gebied. Daarnaast investeren wij in zogeheten zorgvastgoed: panden waarin zorg geleverd wordt. Gegeven onze doelstellingen streven wij ernaar deze beleggingen de komende jaren te laten groeien.
Bij impact-beleggen is het van belang te meten welke daadwerkelijke verbeteringen de beleggingen opleveren. De vertaling van een investering in een bedrijf dat een technologie ontwikkelt om verbetering in de wereld te bewerkstelligen naar concrete impact is een uitdaging. Wij hebben eerste positieve en interessante cijfers, maar ook omdat wij investeren voor de langere termijn, zijn dat nog indicaties: een meer betrouwbaar en meer volledig inzicht is binnen enkele jaren te verwachten. Dat geldt deels ook voor onze inspanningen om de uitstoot van CO2 terug te dringen (zie ook het Nederlandse Klimaatakkoord hierboven) en dat uniform meetbaar en inzichtelijk te maken. Daarvoor zoeken wij samenwerking met andere pensioenfondsen en kijken wij naar best practices voor meetmethodes.
 
Kwartaalrapportages
Wij rapporteren op diverse manieren over duurzaamheid, zoals via deze website, nieuwsbrieven en in onze jaarverslagen. Over een aantal van onze inspanningen op het gebied van duurzaamheid rapporteren wij op kwartaalbasis: hoe wij invloed uitoefenen via engagement en stemmen, over feitelijke uitsluitingen en onze top 25 beleggingen.
 
Invloed uitoefenen
De dienstverlener Federated Hermes EOS rapporteert ieder kwartaal aan ons over de uitgebrachte stemmen en de dialogen die het namens ons aangaat met de ondernemingen waar wij aandelen in bezitten.
Rapportage 3e kwartaal 2022: rapportage stemmingen | rapportage dialoog
Rapportage 2e kwartaal 2022: rapportage stemmingen | rapportage dialoog

Rapportage 1e kwartaal 2022: rapportage stemmingen | rapportage dialoog
Rapportage 4e kwartaal 2021: rapportage stemmingen | rapportage dialoog

Het Unilever Pensioenfonds heeft Federated Hermes EOS aangesteld om het engagement uit te voeren richting bedrijven in onze portefeuilles over kwesties die van invloed kunnen zijn op de duurzaamheid van de bedrijven op lange termijn, in lijn met de duurzaamheidsdoelen van het Unilever Pensioenfonds. De rol van Federated Hermes EOS is om namens het pensioenfonds op te treden en zijn invloed als aandeelhouder te gebruiken om ervoor te zorgen dat bedrijven hun gedrag verbeteren. Op de website van Federated Hermes EOS wordt elk kwartaal een Public Engagement Report gepubliceerd. Dit geeft een goed inzicht hoe engagement werkt. De rapportage is echter niet specifiek voor het Unilever Pensioenfonds en kan daarom alleen gebruikt worden als voorbeeld.  

 

Uitsluitingsbeleid en feitelijke uitsluitingen
Het vermogen van Forward is vanwege zijn kortere bestaan nog relatief klein. Daardoor zijn de mogelijkheden op het gebied van beleggen beperkt en maakt Forward gebruik van beleggingsfondsen met meerdere participanten. Door de schaalvoordelen van deze fondsen blijven de kosten laag, maar helaas zijn deze fondsen minder ver met het uitsluiten van bepaalde bedrijfstakken. Hierdoor kan het voorkomen dat Forward indirect belegt in bijvoorbeeld de categorie 'tabak', terwijl wij deze categorie volgens het beleid van het pensioenfonds uitsluiten. Wij streven vanzelfsprekend naar verdere uitsluiting in deze fondsen.
Onderstaand beleid is uitsluitend van toepassing op de directe beleggingen van het Unilever Pensioenfonds. Bij Progress - dat een aanzienlijk groter vermogen en daardoor meer directe beleggingen heeft - wordt onderstaand beleid breder toegepast. Het beleid ziet toe op bedrijfstakken, ondernemingen en landen.

A. Uitsluiting bedrijfstakken
Wij kunnen besluiten een product (bijvoorbeeld tabak) uit te sluiten. Zo’n product moet dan voldoen aan de volgende vier criteria:
1. Het product is per definitie schadelijk voor mensen, en
2. Daar kunnen wij met onze invloed als aandeelhouder niets aan veranderen, en
3. Het heeft geen nadelige gevolgen als het product er niet meer zou zijn, en
4. Er is een wereldwijd verdrag over het uitbannen van het product of het is door het Unilever Pensioenfonds beargumenteerd dat het beleggen in het product risico op reputatieschade voor het fonds met zich kan meebrengen.

B. Uitsluiting ondernemingen
Handelt een onderneming in strijd met fundamentele principes/doelen van ons beleid voor duurzaam beleggen? Dan gaan wij eerst de dialoog aan en maken wij gebruik van ons stemrecht op aandeelhoudersvergaderingen. Leidt dit niet tot het gewenste resultaat, dan gaan wij over tot het uitsluiten van beleggingen in de betreffende onderneming. Criteria voor uitsluiting zijn:
- De onderneming is betrokken bij de productie van wapens en/of wapensystemen of essentiële onderdelen daarvan, die verboden zijn volgens internationaal recht, of waarvan het gebruik in strijd is met fundamentele humanitaire beginselen. Dit betreft momenteel anti-persoonsmijnen, clustermunitie, biochemische wapens, wapens verrijkt met uranium, witte fosfor en nucleaire wapens.
- De onderneming schendt in ernstige mate de Global Compact-principes van de VN en dialoog leidt niet tot gedragswijziging. Bijvoorbeeld als de onderneming direct verantwoordelijk is voor schending van mensenrechten.
- De onderneming haalt minimaal 50% van haar inkomsten uit kolen of is voor haar activiteiten voor meer dan 50% afhankelijk van kolen.
- De onderneming kan volgens onze omschrijving worden gezien als ‘betrokken in de productie van tabak’.

C. Uitsluiting overheden
Wij sluiten beleggingen in een overheid uit als het een controversieel land betreft dat op de sanctielijst van tenminste twee van de volgende drie instanties/landen staat: EU, VN en VS.

Feitelijke uitsluitingen
- Uitsluitingslijst 3e kwartaal 2022

 
Top 25 beleggingen
Wij publiceren elk kwartaal de 25 grootste beleggingen in aandelen, staatsobligaties en bedrijfsobligaties (zowel bedrijfsobligaties die een hoge mate van kredietwaardigheid hebben/waar duurzaamheidscriteria worden meegewogen als hoogrenderende bedrijfsobligaties). Op termijn wordt de lijst aangevuld met onze andere beleggingscategorieën, waaronder vastgoed en hypotheken.
Top 25 Forward 3e kwartaal 2022