Verantwoord beleggen

Verantwoord beleggen is één van de pijlers van het beleggingsbeleid van het Unilever APF. In dat beleggingsbeleid weegt het risico- en rendementsaspect even zwaar als verantwoord beleggen. Wij vinden namelijk dat onze financiële plicht prima samengaat met het integreren van duurzaamheidsaspecten. Wij geloven dat wij zo in staat zijn op de langere termijn meer stabiele en duurzame rendementen te behalen.

Fundamentele ESG-criteria
In al onze beleggingsbeslissingen integreren wij ESG-overwegingen. ESG staat voor Environment (milieu), Social (sociaal beleid) en Governance (goed bestuur). Wij baseren ons daarbij op onderstaande acht ESG-principes.

1. Respect voor mensenrechten
2. Respect voor arbeidsrechten
3. Bestrijding van omkoping en corruptie
4. Bescherming van milieu en klimaat

5. Zorg voor een duurzame voedselketen
6. Verbetering van gezondheid en hygiëne
7. Voorkomen van betrokkenheid in controversiële
    wapens
8. Respect voor normen voor goed
    ondernemingsbestuur

Dit jaar publiceren wij voor het eerst een ESG-verslag, met de belangrijkste resultaten over 2018.

Pijlers ESG-beleid
Verantwoord beleggen houdt in dat wij bij onze beleggingsbeslissingen niet alleen de financiële informatie van een onderneming laten meewegen, maar dat we ook de duurzaamheid van een onderneming beoordelen. We doen dat aan de hand van bovengenoemde acht ESG-criteria.
Wij onderkennen hiermee dat het evenwichtig toepassen van ESG-criteria leidt tot een betere bescherming tegen (niet-financiële) risico's, zoals reputatierisico, milieurampen en sociale kwesties.
Het ESG-beleid van het Unilever APF steunt op de volgende pijlers:
  1. Integreren van ESG-overwegingen in alle beleggingsbeslissingen
    Wanneer een onderneming aan onze ESG-criteria voldoet, is het niet nodig om de dialoog aan te gaan (stap B) of de onderneming op onze uitsluitingslijst te plaatsen (stap D). In sommige gevallen beleggen wij echter bewust in een ‘slecht’ bedrijf; wij gebruiken onze invloed als aandeelhouder dan om verbeteringen teweeg te brengen.
     
  2. Dialoog voeren met ondernemingen die handelen in strijd met fundamentele uitgangspunten van ons verantwoord beleggingsbeleid
    We doen dit via een gespecialiseerd extern bureau: Hermes Equity Ownership Services. Hermes EOS voert namens ons de dialoog en rapporteert* hierover. Uitgangspunt is dat een onderneming de kans moet krijgen om zich te verbeteren, vóórdat wij deze uitsluiten.
     
  3. Stemmen* (link naar rapport Hermes invoegen) op aandeelhoudersvergaderingen van ondernemingen waarin wij beleggen
    Via Hermes EOS oefenen wij onze stem wereldwijd uit. De onderwerpen op deze vergaderingen variëren van de bestuursstructuur van ondernemingen tot de beloning van bestuurders.
     
  4. Hanteren van een uitsluitingslijst
    Op basis van diverse criteria kunnen wij overgaan tot uitsluiten van beleggingen in een overheid of onderneming. Ondernemingen die door hun activiteiten in bepaalde bedrijfstakken betrokken zijn (bijvoorbeeld tabak of clustermunitie), sluiten wij uit. Wij rapporteren hier ieder kwartaal over.
     
  5. Investeren in specifieke duurzame beleggingen
    In ons beleid is ruimte voor specifieke impact-beleggingen (zie hieronder). Als de verwachte opbrengsten aantrekkelijk zijn en de risico’s beheersbaar blijken, kunnen wij bijvoorbeeld beleggen in ondernemingen en projecten die daadwerkelijk bijdragen aan (één van) onze speerpunten CO2-reductie, gezondheid & hygiëne en duurzame landbouw.

Wij gebruiken de ESG-criteria ook bij het selecteren en monitoren van externe investment managers.

* De rapportage over Progress geldt ook voor Forward; met het oog op omvang en kosten wordt geen aparte rapportage voor Forward opgesteld.
 

Uitgangspunten: codes, principes en verdragen
Code Verantwoord Beleggen
In de ‘Code Verantwoord Beleggen 2018’ (Engelstalig) beschrijven we hoe we het ESG-beleid invullen.

In de Code staat welke specifieke uitgangspunten we hanteren op het gebied van onder andere mensenrechten, ondernemingsbestuur en bescherming van milieu en klimaat. Vervolgens werken we deze uitgangspunten verder uit aan de hand van internationale verdragen en gedragscodes. Ook maakt de code duidelijk hoe we het beleid toepassen op de verschillende beleggingscategorieën. De code eindigt met een beschrijving van de verschillende beleidsinstrumenten waarmee deze wordt geïmplementeerd en de partijen waarmee wij samenwerken op het gebied van verantwoord beleggen.

Verenigde Naties en OESO
De eerdergenoemde acht principes komen uit Global Compact, een initiatief van de Verenigde Naties om verantwoord ondernemen te bevorderen. Deze principes vormen voor ons een leidraad voor het beoordelen van onze beleggingen op ESG-criteria. Daarnaast kijken we bij de uitwerking van ons ESG-beleid ook naar de richtlijnen van de OESO.

Aan de hand van de leidraad toetsen wij ondernemingen op het nemen van hun verantwoordelijkheid. In Global Compact staan universele principes geformuleerd die gebaseerd zijn op algemeen erkende verdragen, zoals de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, de Rio Verklaring over milieu en ontwikkeling en het Verdrag van de Verenigde Naties tegen Corruptie.

Commitment financiële sector aan Klimaatakkoord
Het Unilever Pensioenfonds is een van de 50 financiële instellingen die zijn aangehaakt bij het Klimaatakkoord van het kabinet. Concreet wil dat zeggen dat ze vanaf 2020 melden hoeveel CO2 hun financieringen en beleggingen uitstoten en uiterlijk in 2022 duidelijk maken wat ze gaan doen om die uitstoot te verminderen. Vervolgens moet de CO2-uitstoot in 2030 gehalveerd zijn ten opzichte van 1990.

IMVB-convenant
IMVB staat voor ‘internationaal maatschappelijk verantwoord beleggen’. Dit convenant uit 2018 bevat afspraken over hoe ESG-risico’s onderzocht en meegewogen worden in het beleggingsbeleid. Doel is dat Nederlandse pensioenfondsen meer samen optrekken en kennis uitwisselen.
Het convenant is opgesteld door pensioenfondsen in overleg met ministeries, vakbonden en maatschappelijke organisaties zoals Amnesty en Oxfam Novib.

USLP
Voor de uitwerking van specifieke thema’s kijken we ook naar het Sustainable Living Plan van Unilever (USLP). Uit het USLP hebben wij de thema’s CO2-reductie, gezondheid & hygiëne en duurzame landbouw als speerpunten geselecteerd.
 

Impact-beleggingen
In 2015 zijn wij gestart met zogenoemde impact-beleggingen. Dit zijn beleggingen in ondernemingen en projecten die niet alleen een goed rendement moeten genereren, maar ook daadwerkelijk moeten bijdragen aan maatschappelijke doelen op ESG-gebied. Daarbij hebben we de thema’s CO2-reductie, gezondheid & hygiëne en duurzame landbouw aangewezen als speerpunten. Bij de start belegden wij hier 1% van het vermogen van Progress in (Forward bestond toen nog niet). In 2018 is besloten dit te gaan verdubbelen naar 2%.

We maken sinds 2018 gebruik van de ‘Univest Sustainability Pool’. Dit is een beleggingspool voor alle Unilever-pensioenfondsen wereldwijd, die geheel gericht is op impact-beleggingen. Door de schaalgrootte van deze pool is het makkelijker om passende beleggingen te vinden. Als wij onze doelstellingen voor impact en rendement bereiken, dan willen wij deze beleggingen de komende jaren substantieel laten groeien.
 
Stembeleid en stemgedrag
Wij beleggen onder andere in aandelen. Elk aandeel van een onderneming geeft ons als aandeelhouder stemrecht op de aandeelhoudersvergadering van die onderneming. Door tijdens zo’n aandeelhoudersvergadering te stemmen kunnen wij invloed uitoefenen op de kwaliteit van het bestuur van de betreffende onderneming.

Stemmen op aandeelhoudersvergaderingen kan de waarde van aandelen positief beïnvloeden. In het algemeen geldt namelijk dat bedrijven die een goed functionerend ondernemingsbestuur hebben, ook goed presteren. En beleggingen in bedrijven die het goed doen, leveren in principe een hoger rendement op. Dat komt uiteindelijk ook uw pensioen ten goede.

Stembeleid
Wij beleggen in veel internationale ondernemingen. Het is daarom onmogelijk om persoonlijk bij elke aandeelhoudersvergaderingen aanwezig te zijn. Toch willen we altijd onze stem kunnen uitbrengen. We doen dat daarom op afstand. Dat heet proxy voting. We laten onze stem uitbrengen door Hermes Equity Ownership Services, een gespecialiseerd extern bureau.

Op basis van ons stembeleid doet Hermes EOS aanbevelingen om voor of tegen een voorstel van een onderneming te stemmen, of om van stemmen af te zien. Als wij tegen een voorstel stemmen, dan blijven wij daarna betrokken door de dialoog aan te gaan met de onderneming over het knelpunt dat wij signaleren.

We beperken ons uiteraard niet tot aandeelhoudersvergaderingen. Mocht het bestuur van een onderneming waar we aandeelhouder van zijn in een situatie komen of risico`s nemen waar wij en Unilever niet achter staan, dan kan dit ertoe leiden dat we onze investeringen in die onderneming afstoten.

Het Bestuur van het Unilever APF evalueert ten minste één keer per jaar het Corporate Governance-beleid en past dit waar nodig aan.

Stemgedrag
Hermes EOS rapporteert ieder kwartaal aan het Unilever APF over de uitgebrachte stemmen en de dialoog die het namens ons aangaat met de ondernemingen waar wij aandelen in bezitten.

* De rapportage over Progress geldt ook voor Forward; met het oog op omvang en kosten wordt geen aparte rapportage voor Forward opgesteld.
 

Uitsluitingsbeleid en feitelijke uitsluitingen
Uitsluiting bedrijfstakken
Wij kunnen besluiten om een product (bijvoorbeeld tabak) volledig uit te sluiten. Zo’n product moet dan voldoen aan de volgende vier criteria:
  • het product is per definitie schadelijk voor mensen, en 
  • daar kunnen wij met onze invloed als aandeelhouder niets aan veranderen, en
  • het heeft geen nadelige gevolgen als het product er niet meer zou zijn, en
  • er is een wereldwijd verdrag over het uitbannen van het product.

Uitsluiting ondernemingen
Handelt een ondernemingen in strijd met fundamentele uitgangspunten van ons verantwoord beleggingsbeleid? Dan gaan wij de dialoog aan en maken wij gebruik van ons stemrecht op aandeelhoudersvergaderingen. Leidt dit niet tot het gewenste resultaat, dan gaan wij over tot het uitsluiten van beleggingen in de betreffende onderneming. Criteria voor uitsluiting:
  • De onderneming is betrokken bij de productie van wapens en/of wapensystemen of essentiële onderdelen daarvan, die verboden zijn volgens internationaal recht, of waarvan het gebruik in strijd is met fundamentele humanitaire beginselen. Dit betreft momenteel antipersoonsmijnen en clustermunitie.
  • De onderneming schendt in ernstige mate de Global Compact-principes van de VN en dialoog leidt niet tot gedragswijziging. Bijvoorbeeld als de onderneming direct verantwoordelijk is voor schending van mensenrechten.
  • De onderneming haalt minimaal 50% van haar inkomsten uit kolen of is voor haar activiteiten voor meer dan 50% afhankelijk van kolen.
  • De onderneming kan volgens onze omschrijving worden gezien als ‘betrokken in de productie van tabak’.
Uitsluiting overheden
Wij sluiten beleggingen in een overheid uit als het een controversieel land betreft dat op de embargolijst van tenminste 2 van de volgende 3 instanties staat: EU, VN en VS.

Feitelijke uitsluitingen
Uitsluitingslijst 1e kwartaal 2019 (pdf)